Ο σπουδαίος ανδριώτης συγγραφέας Σταμάτης Μ. Καμπάνης που μας ταξίδεψε και μας γνώρισε την Άνδρο των Φράγκων, των Βενέτων και του ύστερου Μεσαίωνα και μας ξενάγησε στην ξεχωριστή ιστορία του νησιού μας με "Το Χρονικό της Άνδρου" (στο βιβλίο "Η Άνδρος μέσα στον χρόνο") επανέρχεται τώρα και μας παρουσιάζει την Πέμπτη 27 Απριλίου 2017 στις 7:00 πως οι Βενετοί και Φράγκοι έφτασαν στις Κυκλάδες και στην Άνδρο με το νέο βιβίο του "Ο Τροβαδούρος". Από το κεφάλαιο που αναφέρεται στην Άνδρο παραθέτουμε παρακάτω μερικά ενδεικτικά αποσπάσματα:

  Ο φάρος της Γριάς, πάνω από τα βόρεια βράχια του κόλπου στα Άχλα (φωτ. Εν Άνδρω). Περίπου 15 Ανδριωτισες-πραγματικές ηρωίδες-, πέρασαν ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους στους απομονωμένους φάρους του νησιού, υπηρετώντας ως… φαροφύλακες στα δύσκολα και πέτρινα χρόνια των αρχών του 20 αιώνα, μέχρι την εποχή του μεσοπόλεμου.

  Αυτή η φωτογραφία είναι άδικη και σκληρή. Το ίδιο και το βίντεο που θα δείτε πιο κάτω. Δείχνουν με τραγική μεγαλοπρέπεια την εφιαλτική αναμονή ενός «πολεμιστή» πριν οδηγηθεί στο «εκτελεστικό απόσπασμα» και στο οριστικό τέλος.

Άνδρος ώρα 12: ‘Ενας αμύθητος θησαυρός που περιέχει πολλά από τα πολύτιμα αντικείμενα τα οποία έκλεψαν οι Γερμανοί κατά την διάρκεια της Κατοχής από τα αρχοντικά της Άνδρου, βρέθηκε τυχαία πριν από λίγο, σε παλιό πηγάδι κοντά στον Φάρο της Φάσας.

Του Διαμαντή Μπασαντή     (Η συζήτηση έγινε παραμονή Θεοσκεπάστου το 2014 με τον παπά-Μιχάλη τον εφημέριο του ναού. Από εκείνη την μέρα το έχουν διαβάσει πάνω από 40.000 επισκέπτες του ΕΝ ΑΝΔΡΩ. Το αναδημοσιεύουμε ακόμα μια φορά σήμερα ανήμερα της γιορτής της εκκλησίας...)

Η Έξοδος του Μεσολογγίου (1853), λάδι σε μουσαμά, 169 x 127 εκ. Όλοι "είδαμε" την έξοδο του Μεσολογγίου, από τις κορυφαίες στιγμές της Ελληνικής Επανάστασης μέσα από έναν κλασικό πίνακα του 19ου αιώνα. Πόσοι όμως ξέρουμε το όνομα του σπουδαίου ζωγράφου στον οποίο τον οφείλουμε; Πόσοι έχουμε ακούσει για τον Θεόδωρο Βρυζάκη;

Η ομορφιά, η κομψότητα, το μεγαλείο και ο θρύλος, αποτυπώνονται σε μια σειρά από ασπρόμαυρες φωτογραφίες που αναδεικνύουν ένα πλοίο με τεράστια ιστορική αξία. Ο λόγος για το ατμόπλοιο "Prinzessin Victoria Luise" το πρώτο κρουαζιερόπλοιο στον κόσμο.

Οι Άγιοι Σαράντα στην κορυφή της Κουβάρας, στο πιο ψηλό σημείο της Άνδρου. Χτίστηκαν, σύμφωνα με υπολογισμούς, γύρω στο 500 μ.Χ. Από τις πρώτες εκκλησίες στην Άνδρο  Το πέτρινο κτίσμα μισοκατεστραμένο μέχρι που ανέλαβε σημαντικός οικονομικός παράγοντας να χορηγήσει τα χρήματα στην αρχαιολογία για να συντηρηθεί και να αναστυλωθεί το ξωκλήσι και να διασωθεί ο αρχαίος χώρος (φωτ. Εν Άνδρω). 

Περασμένες 10 το βράδυ. Δύσκολο να βρεις να παρκάρεις στο σκοτεινό πάρκινγκ και στους δρόμους γύρω από το μοναστήρι της Παναχράντου όπου τελούνταν η Αγρυπνία στη μνήμη των ναυαγών του "Χρυσή Αυγή". Μετά το σκοτάδι του περιγύρου η είσοδος στο διακριτικά φωτισμένο εσωτερικό προαύλιο της Μονής μια στιγμή κατάνυξης και περισυλλογής. Όλοι οι προσερχόμενοι είναι στο καθολικό της Μονής όπου τελείται η Ακολουθία (φωτ. Εν Άνδρω). Στο ψαλτήρι πολλοί για τις προσευχές και τους βυζαντινούς ύμνους της βραδιάς (φωτ. Εν Άνδρω). Τριγύρω σιωπηλός κόσμος μέσα στο ημίφως της εκκλησιάς. Εντύπωση κάνει πως ανάμεσα τους οι νεώτερες ηλικίες δίνουν ένα μάλλον πλειοψηφικό παρόν (φωτ. Εν Άνδρω). Αυτή τη χρονιά αρκετοί ήταν και οι ιερείς του νησιού που παραβρέθηκαν και συνλειτούργησαν στην Αγρυπνία. Παρόντες ήταν ακόμα ο δήμαρχος και ο έπαρχος του νησιού (φωτ. Εν Άνδρω).  Ο πατήρ Αντώνιος, που έχασε τον πατέρα του στο ναυάγιο, χοροστάτησε και εκφώνησε και τον λόγο μνήμης της βραδιάς στη διάρκεια του μνημοσύνου για τους χαμένους ναυαγούς. Αίσθηση προκαλεσε πως μιλώντας για τον χαμένο πατέρα του αποκάλυψε πως βρήκε παρηγορία, δύναμη και στήριξη αυτός και η οικογένεια του από τον γέροντα Ευδόκιμο που στάθηκε δίπλα τους επί χρόνια, όπως και σε άλλες οικογένειες του νησιού, που γνώρισαν εκείνο το μοιραίο βράδυ την απώλεια και τον θάνατο (φωτ. Εν Άνδρω).  Ο γέροντας Ευδόκιμος στοχαστικός άκουγε την αναφορά και αντιφώνησε στο τέλος λέγοντας πως έκανε ότι θα έκανε κάθε πνευματικός πατέρας στα παιδιά του που γνώρισαν έτσι ξαφνικά την καταστροφή και τον θάνατο (φωτ. Εν Άνδρω).  Μοιάζει σαν ένα μικρό θαύμα κοιτάζοντας την φωτογραφία από την τράπεζα της Μονής στις 1:00 μετά τα μεσάνυχτα γεμάτη κόσμο. Ήταν δεκάδες αυτοί - που 34 χρόνια μετά το μεγάλο ναυάγιο που συγκλόνισε την Άνδρο - προσήλθαν στο μοναστήρι της Παναχράντου για μια Αγρυπνία 3-4 ωρών η οποία ολοκληρώθηκε μετά τα μεσάνυχτα. Και πολλοί εξ αυτών παρακάθησαν και στο δείπνο που ακολούθησε. Στο δείπνο ίσως έμοιναν κοντά 70 άτομα!!! Όμως αρκετοί έφυγαν νωρίτερα γιατί η επομένη μέρα ήταν εργάσιμος (φωτ. Εν Άνδρω). Σημείωση: Βλέποντας όλο αυτό τον κόσμο στην τράπεζα αργά τη νύχτα και έχοντας αντιμετωπίσει ακόμα και πρόβλημα πάρκινγκ νωρίτερα στους γύρω χώρους της Μονής, σκεφτήκαμε τις παρατηρήσεις όρισμένων καλοπροαίρετων αναγνωστών (ή και κακοπροαίρετων) πως το Εν Άνδρω ασχολείται περισσότερο του δέοντος με αυτό το μοναστήρι και αυτό τους "κουράζει" κλπ. Η αλήθεια είναι πως δεν ασχολούμαστε εμείς περισσότερο με αυτό το μοναστήρι. Αλλά αυτό το μοναστήρι ασχολείται περισσότερο με την κοινωνία και την Άνδρο. Εμείς έχουμε κατά καιρούς δημοσιεύσεις και για άλλα μοναστήρια (Αγία Ειρήνη, Αγία Μαρίνα, Αγία κλπ). Όμως το θέμα είναι πως το μοναστήρι της Παναχράντου είναι το πιο εξωστρεφές και εκείνο που ασχολείται συστηματικά με την κοινωνία της Άνδρου. Αλήθεια, ποιος εξακολουθεί να θυμάται μετά 34 ολόκληρα χρόνια ένα δραματικό κοινωνικό γεγονός για την Άνδρο όπως το ναυάγιο του "Χρυσή Αυγή"; Ποιο μοναστηρι έχει τόσο συνεχή παρέμβαση στην καθημερινότητα των γύρω χωριών και οικισμών (πίτες, χοιροσφάγια, επισκέψεις, γιορτές κλπ) όπως έχουν ο γέροντας Ευδόκιμος και η αδελφότητα της Παναχράντου; Η δράση τους και η συμμετοχή τους απλώνεται σε όλη την Άνδρο: από το Κόρθι μέχρι την Χώρα και όλα τα χωριά. Αλλά και στην Υδρούσα. Ήταν παρόντες στην Αγία όταν πέθανε η ηγουμένη ή στους Αγίους Σαράντα στην Κουβάρα όταν ήταν να ξεκινήσουν τα έργα αναστύλωσης τους μεταφέροντας και κόσμο για τον Εσπερινό που τέλεσαν. Ποιο ακόμα μοναστήρι έχει ορθάνοιτες τις θύρες του επί 12-14 ώρες καθημερινά για όλους; Ποιο μοναστήρι μερίμνησε να βρει ανθρώπους και να τους βοηθήσει με κάθε τρόπο για να το ιστορήσουν; Ποιο μοναστήρι αγκάλιασε επώνυμους και ανώνυμους όταν το επισκέπτονται χωρίς διακρίσεις και χωρίς προαπαιτούμενα; Φίλοι μου είναι η κοινωνική δράση, το κοινωνικό έργο και η κοινωνική παρουσία που στρέφει την προσοχή όλων μας προς την Πανάχραντο. Είναι οι άνθρωποι της που φέρνουν το μοναστήρι στο επίκεντρο της κοινωνίας μας. Γιατί από άποψη θρησκευτικής παρουσίας μάλλον δεν υπάρχει διαφορά όλα τα μοναστήρια επιτελούν αντίστοιχο έργο.  "Εν Άνδρω"