Του ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΜΠΑΣΑΝΤΗ Όλα ξεκίνησαν με μια χειμωνιάτικη φεγγαράδα που έκανε τη νύχτα μέρα. Η Άνδρος φωτεινή ταξίδευε υπό το σεληνόφως ήρεμο και κρύο Αιγαίο. Το φως άπλωνε νοτιοανατολικά... Την επόμενη το πρωί τα πρώτα σύννεφα της επερχόμενης καταιγίδας άπλωσαν στον ουρανό. Η Άνδρος άλλαξε και τυλίχτηκε στους σκοτεινούς χρωματισμούς του χειμώνα...   Η επόμενη μέρα έφερε βροχή και λίγο χαλάζι. Έτσι, για να μας θυμίσει πως η φύση μπήκε μετά από καιρό πάλι στην χειμερινή περίοδο...  Η παρέα μάς περίμενε το απομεσήμερο στο "Μπαλκόνι του Αιγαίου". Φτάσαμε καθυστερημένοι. Ήταν τρεις δάσκαλοι, γύρω στα 30. που εργάζονταν στο Μουστάκειο. Και ο Χρήστος, ο οικοδεσπότης της παρέας. Στην κρίσιμη ερώτηση μας προς τους τρεις νέους ανθρώπους - έχουν μόλις τέσσερις μήνες στο νησί - "πως βρίσκετε την Άνδρο" η απάντηση μονολεκτική, αλλά καίρια: "ερασιτεχνική"!!! Όπως εξήγησαν το νησί θέλει να κάνει επαγγελματικά βήματα προς τη νέα εποχή, όμως αυτά που κάνει είναι ερασιτεχνικά. Και προσέθεσαν: "Βέβαια εντυπωσιάζει πως τα παιδιά δεν ασχολούνται τόσο με τα κινητά τους, αλλά προτιμούν τις παρέες και να παίζουν μαζί. Δεν υπάρχει η απομόνωση των κοινωνικών δικτύων..."  Ενδιαφέρουσα απάντηση. Αναφερθήκαμε στην κουβέντα που ακολούθησε στο πως γίνεται ο διάλογος στο νησί. Κάθε κριτική εκλαμβάνεται σαν ανάθεμα. Και οι αντιδράσεις ερασιτεχνικές και αρνητικές. Κάθε πολιτικό επιχείρημα για κάτι στραβό η απάντηση είναι συνήθως προσωπικοί χαρακτηρισμοί. Ερασιτεχνισμός. Και μάλιστα οι ερασιτέχνες αυτοί δεν διστάζουν να κάνουν "μαθήματα" σε αυτά που δεν ξέρουν. Επιχειρούν απλώς να απαξιώσουν τους άλλους. Έτσι, αποτυγχάνουν να πράξουν οτιδήποτε θετικό για τον τόπο και οι περισσότεροι βουλιάζουν στην απαξίωση. Συνεχείς ερασιτεχνισμοί...  Φεύγοντας από το Μπαλκόνι του Αιγαίου και τη νεανική παρέα έμεινα θαυμάζοντας το τοπίο. Απέναντι η Τζια πρόβαλε λουσμένη με τις ακτίνες του ήλιου που πρόβαλαν κάθετες μέσα από τα βαριά μαύρα σύννεφα. Η καταιγίδα ήταν εδώ... Ακολούθησε το ανεμοβρόχι και η σκοτεινιά της επόμενης μέρας. Η Άνδρος μουσκεμένη ταξίδευε στα χειμερινά της όνειρα της και στην γοητεία της ερημιάς της, για όσους είμαστε εδώ... Στο μαγέρικο του Αρχιπελάγους ο κυρ-Χαράλαμπος και ο γιός του ο Βαγγέλης εξακολουθούν να ανοίγουν τα μεσημέρια. Με ένα-δύο φαγητά κάθε για τους μοναχικούς πελάτες τους που παίρνουν φαγητό για το σπίτι. Την μια σούπα με μοσχάρι, την άλλη πρασσόπιτα, την τρίτη μπακαλιάρος πλακί. Τουλάχιστον κάποιοι τρώνε ένα πιάτο μαγειρευτό φαγητό. Αυτή είναι η Άνδρος του χειμώνα, που οι καλοκαιρινοί την ακούν, αλλά δεν την ξέρουν. Αυτή είναι η Άνδρος πάνω από 7 μήνες τον χρόνο. Αλλά ποιος καταλαβαίνει πως τη μαγιά του χειμώνα για να υπάρξει η κοινωνία του καλοκαιριού στο νησί; Την τελευταία μέρα της καταιγίδας έφτασα στο Κόρθι μεσημέρι. Τα κύματα σκόρπιζαν τους αφρούς του σε όλη την παραλία. Άδειος εντελώς ο δρόμος. Κλειστά σχεδόν τα περισσότερα μαγαζιά. Ο Όρμος αφρισμένος από την μια μέχρι την άλλη άκρη. Αδύνατον να αφήσεις ταυτοκίνητο στον παραλιακό. Μπήκαμε βιαστικά σε ένα στενό. Προχωρώντας για το εστιατόριο είδαμε ψηλά στη Ράχη τα σπίτια των Ισραηλινών. Έχουν πια προχωρήσει. Μπορεί και να κατοικούνται...  Στη Λιθοδομή αρχικά είμαστε μόνοι. Όμως σύντομα έφτασαν 3-4 παρέες. Μέσα θαλπωρή, εξω αέρας και κύματα. Η καταιγίδα χτυπούσε ανηλεώς τον Όρμο. Μια χειμερινή εικόνα λες κι ήταν βγαλμένη από το άλμπουμ μιας άλλης εποχής. Κόρθι, το μικρό γαλατικό χωριό, όπως εξήγησε ο μπάρμαν σε πελάτη. Ανάμεσα σε όσους πέρασαν τις ώρες που βρεθήκαμε εκεί και ο Θωμάς Σκαρώνης. Ήρθε χαιρέτισε γελαστός. Δεν τον πείραξε - όπως εξήγησε χαμογελαστός καθώς πίναμε καφέ - η πολιτική κριτική που ασκήσαμε. Να και κάποιος που αποδέχτηκε την πολιτική κριτική όχι σαν κάτι προσωπικό, αλλά ως αυτό που ήταν. Μπράβο του... Η διαδρομή των 4-5 ημερών των ημερών της καταιγίδας ξεκίνησε υπό το φεγγαρόφωτο και κατέληξε στον εκρηκτικό πρωινό ήλιο. Η μέρα άνοιξε σταδιακά. Ο αέρας έπεφτε σταδιακά. Οι μέρες της καταιγίδας ήταν πια πίσω μας. Όπως θα έλεγε και ο Μπέρτολντ Μπρεχτ - που χάραξε την φοιτητική νιότη μας: "τις δυσκολίες των βουνών τις ξεπεράσαμε, τώρα έχουμε τις δυσκολίες των πεδιάδων"...      

Χειμώνας και ο καιρός έχει βαρύνει. Στον Κάβο Ντόρο και στον Τσικνιά, τα δύο δύσκολα περάσματα της γραμμής μας, τα βαπόρια των δύο εταιρειών συνεχίζουν απτόητα τις διαδρομές τους ενώνοντας τα νησιά με την Ραφήνα. Πριν αρκετές μέρες ο γνωστός φωτογράφος της Τήνου Ραφαήλ Απέργης βιντεοσκόπησε το Andros Fast Ferries να περνά τον Τσικνιά μέσα στα κύματα.

Του ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΜΠΑΣΑΝΤΗ   1. ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΚΩΤΙΑ ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΟΥ ΕΔΙΜΒΟΥΡΓΟΥ Tο λιμάνι του Leith στο Εδιμβούργο. Πανοραμική αεροφωτογραφία. Λίγο πριν την προσγείωση στο αεροδρόμιο του Igliston του Εδιμβούργου. Η είσοδος του λιμανιού κλειστή. Μάλλον για να αποφύγει τις μεγάλες παλίρροιες της Βόρειας Θάλασσας... Η πρώτη εικόνα μετά από 38 ολόκληρα χρόνια που είχα να πάω στο Εδιμβούργο αυτή του λιμανιού του. Του Leith. Με είχε εξιτάρει γι' αυτό μια φωτογραφία, που έστειλε ο φίλος Σταμάτης Τηνιακός από την Άνδρο. Έτσι, η πρώτη σκέψη ήταν "με το που θα φτάσω για γιορτές στο Εδιμβούργο θα πάω στο λιμάνι."

Το πάρτι της παραμονής της Πρωτοχρονιάς στο Εδιμβούργο στήνεται στον κεντρικό δρόμο κάτω και μπροστά από το διάσημο κάστρο της πόλης. Το κάστρο φωταγωγείται στα μπλε, το εθνικό χρώμα της Σκωτίας και, το πάρκο που το περιβάλει κλείνει και όλο το πάρτι γίνεται στην αυστηρά περιφραγμένη και φρουρούμενη Princes Street. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι προσέρχονται με εισιτήρια! Αμ, τι νομίζατε πως σκωτσέζοι και θα πλήρωναν από τους φόρους τα βεγγαλικά. Φυσικά τα εισιτήρια εξαντλούνται μιας και ο χώρος δεν είναι ανεξάντλητος. Και αν δεν το ξέρεις ή δεν έχεις μεριμνήσει μένεις έξω από την κεντρική σκηνή. Όμως αυτό δεν λέει πολλά γιατί και οι επίσης δεκάδες χιλιάδες που κατεβαίνουν χωρίς εισιτήριο βρίσκουν καταφύγιο στις δεκάδες παμπ που απλώνουν τριγύρω σαν τα μανιτάρια. Και όλοι διασκεδάζουν...

Το μεσαιωνικό κάστρο του Εδιμβούργου με τον νυχτερινό κόκκινο φωτισμό του, που του προσδίδει ένα έντονα δραματικό στοιχείο. Ώρα 4:35 το απόγευμα...  Εδιμβούργο. Πρωτεύουσα της Σκωτίας. Ή, όπως την αποκαλούσαν "η Αθήνα του Βορρά", για το μοναδικό μεσαιωνικό κάστρο της στο κέντρο της πόλης, που θυμίζει κάτι από την Ακρόπολη των Αθηνών. Ακόμα μια φορά σε ένα από τα πιο βόρεια σημεία του χάρτη μου. Τύχη αγαθή που βρέθηκα εδώ, με την βοήθεια και του Εν Άνδρω, που ταξιδεύει την Άνδρο και συναντά τους ανδριώτες σε όλο τον κόσμο. Σε μια ακόμα από τις ξεχωριστές αυτές διαδικτυακές συναντήσεις είχαμε την ευκαιρία να προσκληθούμε ένα 10ήμερο για Πρωτοχρονιά στην Σκωτία! 

Γράφει ο ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΜΠΑΣΑΝΤΗΣ   Τις Βρυξέλες όλοι ξέρουν ως έδρα του ευρωκοινοβουλίου, της κομισιόν και του ΝΑΤΟ. Εκεί συνεδριάζει - κυρίως - και το συμβούλιο των αρχηγών κρατών της ΕΕ, που συγκλήθηκε εκτάκτως εκεί αυτές τις μέρες της κρίσης. Εκεί είναι και γραφειοκρατική διοίκηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εκεί και η τουριστική ατραξιόν της Grand Place όπου περνούν όλοι οι τουρίστες και φωτογραφίζονται. Εμείς σε αυτή την 9η επίσκεψη μας αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε την περιήγηση μας διαφορετικά Ξεκινάμε με τον μεγάλο Βέλγο σουρεαλιστή ζωγράφο Rene Magritte. Στις Βρυξέλες βρίσκεται το εξαιρετικό μουσείο του. Όμως όσοι δεν πάνε μέχρι εκεί, μόλις 300 μέτρα μακριά από την Grand Place, πάνω στην πρόσοψη δύο παραδοσιακών κτιρίων του 20ου αιώνα, αποτυπώνεται το περίφημο περιστέρι του Magritte. Ένα σουρεαλιστικό σύμβολο ελευθερίας και ανάτασης. Ξεκινάμε, λοιπόν, αυτή τη διαδρομή μας με τον Μαγκρίτ και το περιστέρι του: ένα πρόσωπο κι ένα τοπόσημο στις Βρυξέλες...

  Διαδρομές στη Μπριζ Έχουμε γράψει πολλές φορές για το πόσοι μάς διαβάζουν σε τακτική βάση σε όλο τον κόσμο. Τα μηνύματα που έρχονται πολλά. Και από μέρη μακρινά. Αν δούμε τον χάρτη περιοχών του κόσμου που διαβάζουν κάθε στιγμή το Εν Άνδρω μένουμε έκπληκτοι. Το ότι μάς διαβάζουν στην Άνδρο ή στην Αττική είναι γνωστό. Το ότι μάς διαβάζουν λεπτομερώς μάλιστα Ανδριώτες στο εξωτερικό σε τέτοιο βαθμό συνεχίζει να μάς εκπλήττει.

Πρωινό ενός λαμπερού Σάββατου Οκτωβρίου. Θυμάμαι παλιές διαδρομές κι ανηφορίζω. Χαλκίδα. Εκεί που πήγαινα εκδρομή με το τρένο μαθητής. Εκεί που πήγαινα εκδρομή με τους φίλους φοιτητής. Εκεί που είδαμε την πρώτη παλίρροια, τα νερά να πηγαίνουν πάνω-κάτω ανά έξι ώρες. Εκεί που αλλάζαν τα νερά και τα κοιτάγαμε ανακαλύπτοντας τον κόσμο. Κοιτώ σήμερα τα νερά που πάνε βόρεια. Θυμίζουν τις πρώτες παλίρροιες του Τάμεση. Θυμάμαι μεταπτυχιακός στο Λονδίνο που κοίταγα το ποτάμι έκπληκτος να πηγαίνει ανάποδα και δεν καταλάβαινα. Ρώτησα έναν Ιρλανδό: "πως γίνεται και πάει ανάποδα;" "Η παλίρροια, φίλε μου", απάντησε. "Μα δεν είμαστε δεκάδες μίλια μακριά από την θάλασσα;" ξαναρώτησα. "Και τι σημασία έχει, η παλίρροια πάει μακρύτερα", ξαναπάντησε. Έτσι, έμαθα πρακτικά την παλίρροια, κοιτάζοντας τα νερά του Ευρίπου στην Ελλάδα και τα μεγάλα ανεβοκατεβάσματα του Τάμεση στο Λονδίνο.

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΣΛΑΝΟΓΛΟΥ Η Άνδρος μιας άλλης εποχής. Μεταξύ της αγροτικής και ναυτικής κοινωνίας... (Καλοκαίρι 2023. Το φέρνει η τύχη και κάνουμε μπάνιο στα Γυάλια με τον καπετάν Δημήτρη Ασλάνογλου παλαιό γνώριμο και χρονογράφο της θάλασσας. Με ιστορίες πολλές και καλογραμμένες, που έχουμε δημοσιεύσει παλιά μια σειρά από αυτές. Πιάνουμε κουβέντα και θυμάται μια εποχή που περίμεναν στο σπίτι το έμβασμα του ναυτικού πατέρα για να ζήσουν. Τι γίνεται όμως όταν το έμβασμα αργεί με τα τότε ταχυδρομεία εκείνης της μακρινής εποχής; Μου διηγείται μια ιστορία, που την έχει γράψει σαν χρονογράφημα, σαν αφήγημα. Του λέω να την στείλει. Άνθρωπος ακριβής ο καπετάν Δημήτρης την στέλνει μαζί με μέηλ. Για να μην χαθεί στο δρόμο και αργήσω να την πάρω. Σαν το έμβασμα του πατέρα του εκείνη την μακρινή εποχή. Μέσα σε αυτό το προεκλογικό χρόνο αξίζει να διαβάσετε και μια στιγμή μνήμης από την καθημερινότητα του νησιού μιας άλλης εποχής - ΕΝ ΑΝΔΡΩ)